Μελέτη σε 6.377 άτομα που παρακολουθήθηκαν για 13 χρόνια, αξιοποιώντας ερευνητικά δεδομένα σχετικά με το σακχαρώδη διαβήτη, την παχυσαρκία και τον τρόπο ζωής στην Αυστραλία, ανέδειξε ότι οι συστηματικές παρεμβάσεις για την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας (σε τουλάχιστον 300 λεπτά άσκησης την εβδομάδα) μείωσαν τη θνησιμότητα ανεξαρτήτως αιτίας, ενώ το όφελος από τη μείωση του χρόνου παρακολούθησης τηλεόρασης (σε λιγότερο από 2 ώρες την ημέρα), ως μεμονωμένη παρέμβαση σε άτομα που δεν ασκούνταν φαίνεται να είναι περιορισμένο.
Ονομάζομαι Γιάννης Κουτεντάκης, είμαι Ομότιμος Καθηγητής και Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου «Η Άσκηση είναι Φάρμακο-Ελλάς», μέλος του παγκόσμιου κινήματος για την προαγωγή της Υγείας μέσω της σωματικής άσκησης. Το όραμά μας είναι η ανάδειξη του ρόλου που έχει η εξειδικευμένη σωματική άσκηση στην πρόληψη και θεραπεία πολλών ασθενειών ή παθήσεων, προς όφελος ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας.
Η κίνηση, ως επακόλουθο της μυϊκής λειτουργίας, υπήρξε οδηγός στην εξέλιξη του ανθρώπου, μέσω της αρμονικής συνύπαρξής της με την υγεία. Πράγματι, η σύγχρονη επιστήμη έχει εντοπίσει δεκάδες βιολογικούς μηχανισμούς που συνδέουν σωματική δραστηριότητα και υγεία. Την σύνδεση αυτή έχει δείξει και η επί 45 χρόνια επαφή μου με μαθητές, φοιτητές και αθλητές, με χορευτές και Ολυμπιονίκες, αλλά και ασθενείς με χρόνιες παθήσεις. Διαπίστωσα ακόμα ότι τα πολλά οφέλη της άσκησης στην υγεία είναι αποτέλεσμα γνώσης και υπευθυνότητας.
Ως εκ τούτου, ενθαρρύνουμε τους οργανισμούς παροχής υπηρεσιών υγείας της χώρας να υιοθετήσουν τους κανόνες που διέπουν τη συνταγογράφηση της άσκησης, όπως αποφασίστηκε από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας της χώρας, αλλά και όπως εφαρμόζεται σε πολλά σημεία του πλανήτη, με στόχο την πρόληψη ασθενειών και βελτίωση δεικτών ποιότητας ζωής, αλλά και τη συμπληρωματική θεραπεία μακροχρόνιων παθήσεων. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία προγραμμάτων συνταγογραφημένης άσκησης είναι η χρήση εγκεκριμένων πρωτοκόλλων από ειδικούς με την ανάλογη πιστοποίηση.
Καλώ λοιπόν όσους και όσες ασπάζονται τα παραπάνω, να πλαισιώσουν τη μεγάλη μας οικογένεια, ώστε όλοι μαζί να μετατρέψουμε την άσκηση σε ένα φθηνό και αποτελεσματικό φάρμακο για όλους τους πολίτες.
Ευχαριστώ πολύ και να είστε πάντα καλά,
Γιάννης Κουτεντάκης
Ομότιμος Καθηγητής Εργοφυσιολογίας
Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου «Η Άσκηση είναι Φάρμακο-Ελλάς»
Το Εθνικό Κέντρο «Η ΑΣΚΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ- ΕΛΛΑΣ» προκηρύσσει Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Δημιουργίας Αφίσας – ζωγραφικού έργου με τίτλο: «Η ΑΣΚΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ».
Μαθητές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ – ΛΥΚΕΙΟΥ) καλούνται να εμπνευστούν από τα οφέλη της άσκησης στην υγεία (σωματική, ψυχική, πνευματική) και να δημιουργήσουν αφίσα διαστάσεων Α2 η οποία θα συνοδεύεται από σχετική λεζάντα – μήνυμα (ενσωματωμένη στην αφίσα), με σκοπό την ευαισθητοποίηση των συνομηλίκων τους και την προτροπή τους προς τη συστηματική σωματική δραστηριότητα.
Στόχος του Διαγωνισμού είναι να γνωρίσουν τα Ελληνόπουλα τα οφέλη της σωματικής άσκησης μέσω της καλλιτεχνικής δημιουργίας και να μεταφέρουν το θετικό μήνυμα της άσκησης στους συνομηλίκους τους.
Η συμμετοχή στο διαγωνισμό δεν έχει καμία οικονομική επιβάρυνση για τους μαθητές.
Το βραβείο που θα λάβει η αφίσα που θα προκριθεί θα είναι δωροεπιταγή ύψους 200 ευρώ από κατάστημα αθλητικών ειδών.
Η ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΛΗΓΕΙ ΤΗΝ 1η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2021
Πληροφορίες και υποβολή υποψηφιοτήτων στην ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου:
Πολλοί ενήλικες άνω των 60 ετών αντιμετωπίζουν κινητικούς περιορισμούς. Αν και η σωματική άσκηση βελτιώνει την κινητικότητα των ηλικιωμένων, διαφορές στην αρχική τους (πριν την άσκηση) κινητικότητα προκαλούν μεγάλες διαφορές στις ατομικές αποκρίσεις στην άσκηση, και αυτές οι αποκρίσεις ποικίλουν περαιτέρω ανάλογα με τον τύπο και τη δοσολογία της άσκησης.
Πρόσφατη επιστημονική μελέτη αναδεικνύει ότι:
Η δόση και ο τύπος άσκησης αλληλεπιδρούν με το βαθμό κινητικότητας των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας
Η ταχύτητα βάδισης είναι ένας απλός, έγκυρος και αξιόπιστος δείκτης της κινητικής κατάστασης των ηλικιωμένων
Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που παρουσιάζουν περιορισμένη κινητικότητα (ταχύτητα βάδισης μικρότερη από 80 εκατοστά ανά δευτερόλεπτο) θα πρέπει να ασκούνται ανεξαρτήτως τύπου και δόσης της άσκησης, εφόσον πληρούνται οι συστάσεις για την καθημερινή σωματική δραστηριότητα.
Τα ηλικιωμένα άτομα με φυσιολογική κινητικότητα (ταχύτητα βάδισης από 80 εκατοστά έως 1,4 μέτρα το δευτερόλεπτο) θα πρέπει να εκτελούν περισσότερες ασκήσεις ισορροπίας και αντιστάσεων.
Οι ηλικιωμένοι που παρουσιάζουν υψηλό βαθμό κινητικότητας (συνήθεις ταχύτητες βάδισης μεγαλύτερες από 1,4 μέτρα το δευτερόλεπτο) επωφελούνται περισσότερο από ειδικές ασκήσεις ισορροπίας, δύναμης και ισχύος σε υψηλές δόσεις, οι οποίες εκτελούνται περιοδικά.
Στο πλαίσιο των δράσεων για την Παιδεία, το Εθνικό Κέντρο “Η άσκηση είναι φάρμακο-Ελλάς” σε συνεργασία με το Εργαστήριο Φυσιολογίας της Ιατρικής σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Φυσιολογίας και Άσκησης στην Ιατρική (ΙΕΦΑΙ), παρουσιάζουν το εκπαιδευτικό βίντεο “Η άσκηση στη ζωή μας”, το οποίο βιντεοσκοπήθηκε εξ’ ολοκλήρου στη Σαντορίνη και απευθύνεται κυρίως σε εφήβους αλλά και στο ευρύτερο κοινό.
Σκοπός του βίντεο είναι η ευαισθητοποίηση και η κινητοποίηση των νέων όσον αφορά στην τακτική σωματική άσκηση και τα οφέλη της στην υγεία. Το βίντεο συνοδεύεται από ομώνυμο φύλλο εργασίας το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους εκπαιδευτικούς της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και να παρουσιαστεί στους μαθητές του Λυκείου στο πλαίσιο μιας διδακτικής ώρας.
Οι μαθητές, με βάση το φύλλο εργασίας, μπορούν να συζητήσουν τις απόψεις τους για τη θέση που έχει η άσκηση στη ζωή μας, να συμπληρώσουν και να υποβάλλουν τις απαντήσεις τους, και με αυτόν τον τρόπο να συμβάλλουν στη διαμόρφωση ευέλικτων εκπαιδευτικών προγραμμάτων που αφορούν στη σωματική άσκηση στα σχολεία.
Η ιδέα, οι συνεντεύξεις, η βιντεοσκόπηση και το μοντάζ έγιναν από τη Φλώρα Ζαράνη, Δρ. Βιολογίας, ΕΔΙΠ στο Εργαστήριο Φυσιολογίας της Ιατρικής σχολής, ΕΚΠΑ.
Ευχαριστούμε θερμά τους συμμετέχοντες.
Περιμένουμε με ενδιαφέρον τις απαντήσεις των μαθητών.
Με τη συνεργασία των επιστημονικών εταιρειών:
«Ελληνική Εταιρεία Άνοιας», Εθνικό Κέντρο «Η Άσκηση είναι Φάρμακο-Ελλάς»,
«Κέντρο Αθλητικής Αριστείας, 1η Ορθοπεδική Κλινική ΕΚΠΑ»
Χαιρετισμοί – Εισαγωγή: Από τον Γιάννη Παπατριανταφύλλου, πρόεδρο της
Ε.Ε.Άνοιας και τον Σωκράτη Παπαγεωργίου αντιπρόεδρο του «Εθνικού Κέντρου η
Άσκηση είναι Φάρμακο-Ελλάς» και μέλος ΔΣ της Ε.Ε.Άνοιας.
16.00 – 16.30 Σωματική Άσκηση και Φυσιολογία του Ανθρώπου
Προεδρείο: Μιχάλης Κουτσιλιέρης, Παναγιώτης Κουλουβάρης
Εισηγητής: Γιάννης Κουτεντάκης
16.30 – 17.00 Η Επίδραση της Σωματικής Άσκησης στις Νοητικές Λειτουργίες:
εργαλείο πρόληψης και θεραπείας της Άνοιας;
Η χρόνια νεφρική νόσος (ανεπάρκεια) αναγνωρίζεται ως πρόβλημα δημόσιας υγείας, το οποίο επηρεάζει το 10% έως 15% του πληθυσμού, χαρακτηρίζεται από προοδευτική μείωση του ρυθμού σπειραματικής διήθησης και η νόσος εμφανίζει πέντε στάδια εξέλιξής της.
Σε πρόσφατη επιστημονική μελέτη, 105 ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια σταδίου 2 τυχαιοποιήθηκαν σε τρεις ισάριθμες ομάδες, την ομάδα ελέγχου, την ομάδα άσκησης με αντιστάσεις και την ομάδα άσκησης με αντιστάσεις σε συνδυασμό με περιορισμό της αιματικής ροής.
Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι ένα πρόγραμμα άσκησης διάρκειας έξι μηνών που περιελάμβανε ασκήσεις με αντιστάσεις, τόσο με, όσο και χωρίς περιορισμό της αιματικής ροής, περιόρισε την εξέλιξη της νόσου, διατηρώντας το ρυθμό σπειραματικής διήθησης και βελτιώνοντας βιοχημικούς και ουραιμικούς δείκτες στους ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια.
Πρόσφατη επιστημονική μελέτη που διεξήχθη σε 34 παιδιά προσχολικής ηλικίας (3-5 ετών), με αναπτυξιακή αναπηρία και σωματικά αδρανή για το μεγαλύτερο διάστημα (81,5%) της καθημερινότητάς τους, ανέδειξε ότι ορισμένα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντός τους ευνοούσαν περισσότερο τη σωματική τους δραστηριότητα.
Συγκεκριμένα, τα παιδιά ήταν πολύ πιο πιθανό να είναι σωματικά δραστήρια σε εξωτερικούς χώρους (και ιδιαίτερα αξιοποιώντας φορητό εξοπλισμό για παιχνίδι) σε σύγκριση με τους εσωτερικούς χώρους. Σε εσωτερικούς χώρους, τα παιδιά ήταν περισσότερο δραστήρια κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους, σε σύγκριση με τις δραστηριότητες ομαδικού χρόνου ενώ, ειδικότερα, δραστηριοποιούνταν περισσότερο σε δραστηριότητες ένας προς έναν παρά σε ομάδες.
Φαίνεται, λοιπόν, ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας με αναπηρίες (αυτισμό, αναπτυξιακές και μαθησιακές δυσκολίες, σύνδρομο Down) επωφελούνται περισσότερο, όσον αφορά τη σωματική τους δραστηριότητα, με την παραμονή τους για περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους και σε πολύ μικρές ομάδες.
Διαβάστε το πλήρες άρθρο: Preschool Environmental Influences on Physical Activity in Children with Disabilities
Η εφηβεία αποτελεί μια κρίσιμη περίοδο για την αύξηση της οστικής μάζας, αφού τότε φαίνεται ότι δημιουργείται το 33% έως 43% της συνολικής οστικής μάζας των ενηλίκων. Λαμβάνοντας υπόψιν τις διαφορετικές επιβαρύνσεις και προπονητικά χαρακτηριστικά των αθλημάτων, είναι σημαντικό να προσδιορισθούν και να κατηγοριοποιηθούν οι προσαρμογές που υφίστανται τα οστά και οι μαλακοί ιστοί των εφήβων κατά την προπόνησή τους σε διάφορα αθλήματα.
Μελέτη που διεξήχθη σε 625 εφήβους, ηλικίας 10 έως 17 ετών, διερεύνησε και ταξινόμησε για πρώτη φορά 10 διαφορετικά αθλήματα (ποδόσφαιρο, καλαθοσφαίριση, πετοσφαίριση, στίβο, τζούντο, καράτε, κουνγκ-φου, ενόργανη γυμναστική, μπέιζμπολ και κολύμβηση), ανάλογα με την οστική πυκνότητα και τα χαρακτηριστικά των μαλακών ιστών των αντίστοιχων αθλουμένων.
Οι έφηβοι αθλούμενοι του ποδοσφαίρου και της ενόργανης γυμναστικής βρέθηκε ότι είχαν την υψηλότερη οστική πυκνότητα στα περισσότερα μέρη του σκελετού και, επίσης, κατατάχθηκαν μεταξύ εκείνων με τη χαμηλότερη λιπώδη μάζα. Αντίθετα, οι αθλητές της κολύμβησης εμφάνιζαν τη χαμηλότερη οστική πυκνότητα στα περισσότερα σημεία του σκελετού, ενώ εκείνοι της πετοσφαίρισης, του μπέιζμπολ και του καράτε είχαν τη χαμηλότερη άλιπη μαλακή (μη οστική) μάζα.
Η καρδιοαναπνευστική αντοχή (αερόβια ικανότητα), η οποία αξιολογείται μέσω μέτρησης της κατανάλωσης (πρόσληψης) οξυγόνου κατά τη διάρκεια της άσκησης, αποτελεί έναν σημαντικό δείκτη υγείας. Η παραδοσιακή μέθοδος αναγωγής της κατανάλωσης οξυγόνου στη συνολική σωματική μάζα δεν είναι η βέλτιστη, διότι κύριος παράγων της αερόβιας ικανότητας είναι η μυϊκή μάζα και όχι το λίπος και το εξωκυττάριο υγρό των ιστών.
Μελέτη 165 υγιών εφήβων, εκ των οποίων 48% αγόρια, με μέση ηλικία 14 ετών που υποβλήθηκαν σε τυπική καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κόπωσης και αξιολογήθηκαν ως προς τη σύσταση σώματός τους μέσω της μεθόδου της βιοηλεκτρικής εμπέδησης, έδειξε ισχυρή γραμμική σχέση μεταξύ της μυϊκής μάζας και της μέγιστης κατανάλωσης οξυγόνου.
Ειδικότερα, οι διαφορές στη μυϊκή μάζα μεταξύ των δύο φύλων εξηγούν την πλειονότητα των διαφορών στην καρδιοαναπνευστική αντοχή τους. Έτσι, προτείνεται μια νέα εξίσωση πρόβλεψης της μέγιστης κατανάλωσης οξυγόνου, η οποία λαμβάνει υπόψη την ηλικία, το φύλο και τη μυϊκή μάζα και είναι περισσότερο ακριβής σε σύγκριση με τις παραδοσιακές εξισώσεις που βρίσκονται σε τρέχουσα κλινική χρήση.
Περαιτέρω μελέτες χρειάζονται για αναδείξουν εάν η μυϊκή μάζα αποτελεί σημαντικό προγνωστικό παράγοντα της καρδιοαναπνευστικής αντοχής σε εφήβους με καρδιολογικά και άλλα νοσήματα.
Διαβάστε το πλήρες άρθρο: Skeletal Muscle Mass Is Linked to Cardiorespiratory Fitness in Youth
